М. Маметова атындағы университет мұражайы

«Мәншүк Мәметова – Кеңес Одағының Батыры» экспозициялық залы

Студенттердің VII байқауына дайындық кезінде (1978 ж.) студент Дильдаш Каштанова КОКП тарих кафедрасының доценті А. Л. Птущенконың жетекшілігімен «Ұлы Отан соғысындағы коммунист Мәншүк Мәметованың ерлігі» тақырыбында баяндама дайындады. Осы баяндамамен ол конкурсың лауреаты атағына ие болды және КСРО Жоғары және орта арнайы білім министрлігі мен ВЛКСМ ОК III дәрежелі Дипломымен, сондай-ақ ГДР-ге жолдамамен марапатталды.

Баяндаманы дайындау барысында 1942 жылдың тамызында майданға өз еркімен кеткен Алматы медицина институтының педиатрия факультетінің бұрынғы 2 курс студенті, жерлесіміз Мәншүк Мәметованың өмірі мен жауынгерлік ерлігі туралы маңызды материалдар жиналды: майдан хаттары, фотосуреттер, кітаптар, журналдар, газеттер және т.б.

Коммунист, пулеметші сержант Мәншүк Мәметова қанды шайқастарда, ескі орыс Невель қаласын қорғау кезінде ерлікпен қаза тапты.

КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының жарлығымен оған қаза тапқаннан кейін Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.

Бұл жұмыстың жалғасы Семей мемлекеттік медицина институты студенттерінің материалдарды жинауға және қоғамдық негізде Кеңес Одағының Батыры Мәншүк Мәметованың тарихи мұражайын құруға жаппай қатысуына әкелді.

Жұмысты КОКП тарихының доценті Анна Лукьяновна Птущенко және студенттері Дильдаш Каштанова, Ирина Шайко, Рафик Айтбаев, Александр Федосеев, Нұрлан Қасабулатов, Людмила Сапрыкина ұйымдастырды. Олар бірнеше рет Невель, Великие Луки, Алматы, Орал қалаларына-жас Мәншүк өмір сүрген және оқыған жерлерге барды. Оның анасы Ә.С. Мәметова, батырдың қаруластары – батальонның бұрынғы комиссары, ҚазКСР ҒА академигі Б. Баишев, майдан тілшісі,Киров А. В. атындағы ҚМУ профессоры, кафедра меңгерушісі А. Закарин, медсанбат капитаны, Алматы медицина институтының доценті М.Н. Сырлыбаева берген көптеген құжаттар, әкелінді. ҚазКСР еңбек сіңірген суретшісі Н.С. Гаев мұражайға М. Мәметованың портретін сыйға тартты. М. Мәметова оқыған Алматы қаласындағы №28 орта мектептен оның партасы, батырдың алғашқы ұстазы – ҚазКСР еңбек сіңірген ұстазы С. А. Савинаның естелік жазуы жазылған кітаптар мен фотосуреттер жеткізілді.

Батырдың анасы – Алматы қыздар педагогикалық институтының профессоры Әмина Сүлейменқызымен өткен кездесулер және сұхбаттар Мәншүктің мінезінің, басты ерекшеліктерін, әдеттерін, ұмтылыстарын, ой-армандарын тап басып тануға көмектесті.

1980 жылдың қазан айында студенттер Р. Айтбаев пен И. Шайко Невель және Великие Луки қалаларына барды. Олар Мәншүк Мәметованың қабіріне гүл шоқтарын қойды, Невельский Комсомол слайдына, қалалық кеңеске, №2 мектепке, Мәншүк Мәметованың есімімен аталатын комсомол-жастар бригадасы құрылған тігін бірлестігіне барды. Болашақ М. Мәметова мұражайы үшін батырдың қабірінен топырақ, кеңес сарбазының дулығасы және Мәншүк қаза тапқан биіктіктен зеңбірек снарядының гильзасын жеткізді.

Үш жылдан астам уақытқа созылған ыждаһатпен жүргізілген табанды ізденіс кезеңі сәтті өтті – 1982 жылы 10 ақпанда мұражай ашылды.

Мұражай М. Мәметова болмысы мен өмірінен сыр шертетін материалдық және рухани құндылығы жоғары жәдігерлерді, 1942 жылы тамызда Алматы қаласында құрылған 100 атқыштар бригадасында бірге жауға қарсы соғысқан қаруластарының заттарын жинауды, сақтауды және зерделеуді жалғастырып келеді.

Мұражай демалыс күндерін қоспағанда, күн сайын сағат 10.00-ден 17.00-ге дейін ашық.

Өтінімдер 522251 телефон нөмірі арқылы (ішкі. 1077) қабылданады.